مقدمه: آیا ویپ واقعاً بیخطر است؟
ویپ در سالهای اخیر به یکی از بحثبرانگیزترین محصولات مرتبط با نیکوتین تبدیل شده است. بعضی افراد آن را جایگزینی سالم برای سیگار میدانند و بعضی دیگر معتقدند تفاوت چندانی با سیگار ندارد.
واقعیت کمی پیچیدهتر است.
ویپ و سیگار یکسان نیستند. در سیگار، تنباکو میسوزد و دود حاصل از احتراق وارد ریه میشود. در ویپ، مایعی گرم میشود و آئروسل تولید میکند که کاربر آن را استنشاق میکند. به همین دلیل، ترکیبات و میزان مواجهه با مواد شیمیایی در این دو محصول متفاوت است.
اما تفاوت داشتن با سیگار به معنی سالم بودن نیست.
سازمان جهانی بهداشت (WHO) و مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC) تأکید میکنند که ویپ بیخطر نیست و اثرات بلندمدت آن هنوز بهطور کامل مشخص نشده است.
از طرف دیگر، NHS در بریتانیا میگوید برای یک فرد سیگاری، تغییر کامل از سیگار به ویپ کمضررتر از ادامه سیگار کشیدن است.
بنابراین اگر بخواهیم سؤال «آیا ویپ بیخطر است؟» را در یک جمله پاسخ دهیم:
خیر؛ ویپ بیخطر نیست، اما برای فرد سیگاری ممکن است از ادامه مصرف سیگار کمضررتر باشد.
ویپ چیست و چگونه کار میکند؟
ویپ یا سیگار الکترونیکی دستگاهی است که با گرم کردن یک مایع، آئروسل تولید میکند. این آئروسل سپس توسط کاربر استنشاق میشود.
مایع ویپ یا E-liquid معمولاً میتواند شامل موارد زیر باشد:
- نیکوتین
- پروپیلن گلیکول
- گلیسیرین گیاهی
- طعمدهندهها
- مواد افزودنی دیگر
البته ترکیبات دقیق محصولات مختلف یکسان نیست. برخی محصولات نیز ممکن است حاوی مواد دیگری باشند.
آیا ویپ همان بخار آب است؟
خیر.
یکی از رایجترین باورهای اشتباه این است که چیزی که از ویپ خارج میشود فقط «بخار آب» است.
اصطلاح دقیقتر آئروسل است، نه بخار آب ساده. این آئروسل میتواند حاوی نیکوتین، مواد شیمیایی و ذرات بسیار ریز باشد که وارد دستگاه تنفسی میشوند. CDC نیز اشاره میکند که آئروسل سیگارهای الکترونیکی میتواند شامل مواد بالقوه مضر، از جمله مواد سرطانزا و ذرات ریز قابل استنشاق عمیق به ریه باشد.
آیا ویپ بیخطر است؟
پاسخ کوتاه: خیر
هیچ مبنای علمی مناسبی وجود ندارد که ویپ را کاملاً بیضرر بدانیم.
CDC اعلام میکند که هیچ محصول دخانی، از جمله سیگار الکترونیکی، بیخطر نیست. WHO نیز ویپ را محصولی میداند که میتواند کاربر را در معرض نیکوتین و سایر مواد مضر قرار دهد.
اما در اینجا یک نکته بسیار مهم وجود دارد:
«بیخطر نیست» با «به اندازه سیگار خطرناک است» یکی نیست.
این دو جمله را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت.
سیگار با سوزاندن تنباکو مقدار زیادی مواد سمی تولید میکند. ویپ تنباکو را نمیسوزاند و در نتیجه الگوی مواجهه با مواد شیمیایی متفاوت است.
NHS بر اساس شواهد موجود میگوید ویپ برای افراد سیگاری نسبت به ادامه سیگار کشیدن کمضررتر است و فردی که بهطور کامل از سیگار به ویپ منتقل میشود، در معرض سموم کمتری و معمولاً در سطوح پایینتری قرار میگیرد.
پس دو گزاره میتوانند همزمان درست باشند:
ویپ بیخطر نیست.
و
ویپ برای یک فرد سیگاری میتواند کمضررتر از ادامه سیگار کشیدن باشد.
